به گزارش خبرنگار میراثآریا به نقل از «ترکیه تودی»، کاوشهای باستانشناختی در شهر باستانی تروا در شمالغرب ترکیه، امسال با تمرکز ویژه بر شهر پایین و لایههای هلنیستی و رومی دنبال میشود و باستانشناسان در این چارچوب، بخشی از یک خیابان اصلی متعلق به دوره روم را که قدمتی حدود ۲ هزار سال دارد، از زیر خاک آشکار میکنند.
این عملیات در چارچوب پروژه «میراث به آینده» وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه انجام میشود؛ پروژهای که علاوه بر ادامه مطالعات و کاوشهای علمی، حفاظت از یافتهها و فراهم کردن امکان دسترسی عمومی به بخشهای بیشتری از محوطههای باستانی را دنبال میکند.
رستم اصلان، رئیس هیئت کاوش تروا، با اشاره به تمرکز فصل کاوش ۲۰۲۶ بر شهر پایین تروا، اعلام کرده است که تیم باستانشناسی در حال کار روی یکی از خیابانهای اصلی دوره روم است و در ادامه، این مسیر به سمت بخش اصلی محوطه آشکار خواهد شد.
برنامه بلندمدت کاوشگران آن است که بخش رومی شهر تروا بهتدریج از زیر خاک بیرون آورده شود و در سالهای آینده، امکان بازدید گردشگران از خیابانها، گذرگاهها و بقایای ساختمانهای دوره روم فراهم شود.
تروا؛ شهری با حدود ۵۶۰۰ سال سابقه استقرار
شهر باستانی تروا که در محدوده روستای توفیکیه در استان چاناکقلعه قرار دارد، یکی از مهمترین محوطههای باستانشناختی جهان به شمار میرود و حدود ۵۶۰۰ سال سابقه استقرار انسانی در آن شناسایی شده است.
این محوطه به دلیل پیوند با روایتهای حماسی مربوط به جنگ تروا و جایگاه آن در تاریخ و اسطورههای جهان باستان، از شهرتی فراتر از یک محوطه باستانشناختی برخوردار است.
تروا در سال ۱۹۹۸ در فهرست میراثجهانی یونسکو ثبت شد و از آن زمان به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری فرهنگی و باستانشناختی ترکیه تبدیل شده است.
خیابانهایی که ساختار شهری تروا را آشکار میکنند
بررسیهای باستانشناختی نشان میدهد شهر تروا در دوره روم دارای ساختاری شهری مبتنی بر شبکهای منظم از خیابانها بوده است.
به گفته اصلان، در این دوره، خیابانهای اصلی در محورهای شمالی ـ جنوبی و شرقی ـ غربی امتداد داشتند و خانهها و واحدهای تجاری در دو سوی آنها قرار گرفته بودند؛ الگویی که تصویری روشنتر از سازمان فضایی و زندگی شهری تروا در دوره روم ارائه میکند.
پیش از آغاز کاوشهای کنونی نیز بررسیهای مغناطیسی انجامشده در جریان پروژههای باستانشناختی به سرپرستی مانفرد کورفمان، امکان ترسیم بخش قابل توجهی از نقشه کلی شهر پایین تروا را فراهم کرده بود. یافتههای جدید اکنون به باستانشناسان کمک میکند این تصویر کلی را با شواهد معماری و بقایای واقعی خیابانها تکمیل کنند.
پیوند تروا و امپراتوری روم
گسترش تروا در دوره روم به یکی از فصلهای مهم تاریخ این شهر تبدیل شد. بر اساس توضیحات رئیس هیئت کاوش، شهر در دوره امپراتوری روم، بهویژه پس از سفر آگوستوس، نخستین امپراتور روم، به تروا در حدود سال ۲۰ پیش از میلاد، توسعه بیشتری پیدا کرد و ساخت بناها و معابد مهم در آن دنبال شد.
در سنت روایی رومی، تبار بنیانگذاران روم به «آئنیاس» قهرمان تروا پیوند داده میشد؛ روایتی که در اثر مشهور ویرژیل، «انهاید»، نیز بازتاب یافته است. بر همین اساس، تروا برای رومیان شهری با اهمیت تاریخی، سیاسی و اسطورهای بود و امپراتوران، سیاستمداران، نظامیان و هنرمندان رومی از آن بازدید میکردند.
خیابانی که قرنها در قلب شهر جریان داشت
بررسیهای باستانشناختی نشان میدهد خیابانی که اکنون در حال آشکارسازی است، از حدود اواخر قرن نخست پیش از میلاد تا حدود قرن پنجم میلادی مورد استفاده قرار داشته است.
این بازه زمانی نشان میدهد خیابان مذکور بخشی از ساختار پایدار شهری تروا در دورهای طولانی از حیات رومی آن بوده است.
به گفته رئیس هیئت کاوش، دو زمینلرزه بزرگ در قرن پنجم میلادی در این منطقه رخ داد و پس از این رخدادها، شهر دیگر به شکل گذشته بازسازی نشد؛ موضوعی که میتواند در تفسیر لایههای معماری و روند افول شهر در دوره متأخر باستان اهمیت داشته باشد.
از کشف باستانشناختی تا گردشگری میراث
یکی از مهمترین ابعاد پروژه کنونی تروا، پیوند میان کاوش علمی، حفاظت و گردشگری میراث است.
باستانشناسان قصد دارند با ادامه کاوش و آشکارسازی تدریجی خیابان و سازههای پیرامون آن، امکان مشاهده ساختار شهری تروا در دوره روم را برای بازدیدکنندگان فراهم کنند.
بر این اساس، گردشگر در آینده میتواند نه فقط یک بنای منفرد، بلکه بخشی از بافت شهری باستانی را تجربه کند؛ خیابانها، ساختمانها، فضاهای تجاری و دیگر عناصر شهری که تصویری ملموستر از زندگی در تروا در دوره روم ارائه میکنند.
این رویکرد، نمونهای از حرکت پروژههای میراثی از نمایش منفرد آثار به سمت بازآفرینی و روایت ساختار تاریخی یک شهر باستانی است؛ رویکردی که میتواند همزمان به اهداف علمی، حفاظت از میراث و توسعه گردشگری فرهنگی کمک کند.
تروا؛ پیوند اسطوره، باستانشناسی و گردشگری
کاوش خیابان رومی تروا در حالی ادامه دارد که این محوطه همچنان یکی از شناختهشدهترین نقاط اتصال میان اسطوره، تاریخ، باستانشناسی و گردشگری فرهنگی در جهان به شمار میرود.
آشکار شدن تدریجی شهر پایین تروا میتواند شناخت پژوهشگران از دورههای متأخر این شهر را افزایش دهد و در عین حال، تجربه بازدید گردشگران را از یک محوطه عمدتا شناختهشده بهواسطه روایت جنگ تروا، به تجربهای عمیقتر از تاریخ چندلایه و تداوم استقرار انسانی در این شهر تبدیل کند.
ادامه کاوشها در سالهای آینده قرار است بخشهای بیشتری از این خیابان و سازههای پیرامون آن را آشکار کند؛ مسیری که میتواند یکی از مهمترین بخشهای قابل بازدید تروا از دوره رومی را شکل دهد.
انتهای پیام/
