نمایش
باغ فتح آباد از چشمگیرترین باغ های تاریخی کرمان است که در ناحیه اختیارآباد و حدود 25 کیلومتری مرکز شهر قرار دارد. زمانی آب قناتی که از دل باغ می گذشت، جان تازه ای به درختان می داد و رونق فراوانی ایجاد کرده بود؛ اما با خشک شدن قنات، بخش زیادی از پوشش درختی از بین رفت.
محبوبیت این باغ سبب شد الگویی برای ایجاد مجموعه ای با هویت مشابه باشد و در نهایت باغ شاهزاده ماهان جهانی شکل گرفت. در سال های اخیر با مرمت های انجام شده، فتح آباد تا اندازه ای جلوه پیشین خود را بازیابی کرده است.
فتح آباد کرمان در کدام ناحیه است؟
باغ بیگلربیگی یا فتح آباد در شمال غرب کرمان و در محدوده اختیارآباد واقع شده است. از مرکز شهر که به بلوار امام رضا برسید و سپس وارد بلوار قائم و جاده زنگی آباد شوید، حدود نیم ساعت بعد به جاده فتح آباد می رسید و از همان دوردست، عمارت باشکوه آن پیدا است.
روایت ساخت باغ و عمارت فتح آباد
باغ و کوشک آن در سده نوزدهم میلادی و دوره قاجار به دست فضل علی خان میرپنجه قراباغی ساخته شد. چون او به لقب فضل علی خان بیگلربیگی شناخته می شد، این مجموعه را عمارت بیگلربیگی نیز می نامند. عنوان بیگلربیگی در آن دوره به والی و حاکم شهر اطلاق می شد.
ساخت این باغ در دوران محمد شاه قاجار آغاز و حدود پنج سال بعد کامل شد. حاکمان بعدی از آن به عنوان تفرجگاه و محل آسایش استفاده می کردند.
پس از مدتی، رونق باغ رو به کاهش گذاشت. امروز فتح آباد جزو املاک وقفی کرمان است و تحت نظارت اداره کل اوقاف و امور خیریه استان اداره می شود.
در سال های اخیر، این مجموعه با مدیریت سازمان میراث فرهنگی کرمان مرمت و احیا شده و اکنون با نورپردازی شبانه و امکاناتی مانند رستوران و چایخانه، مقصدی دلپذیر برای گردشگران است. جلوه نورها در شب، باغ را تماشایی تر می کند.
خصوصیات باغ و کوشک بیگلربیگی
وسعت باغ حدود 13 هکتار است که نزدیک به 1500 متر مربع آن به عمارت اختصاص دارد. کوشک دو طبقه در انتهای شمالی باغ قرار گرفته و از طاق نماها در دو سویه و اتاق های پنج دری، سه دری و شاه نشین تشکیل شده است. بنا با خشت خام و گل ساخته و نمای بیرونی آن با لایه ای نازک از گچ پوشیده شده است.
سردر ورودی عمارت روزنه هایی دارد که در گذشته درون آنها عدسی می گذاشتند تا بازتاب نور چراغ، روشنایی بیشتری ایجاد کند.
بالای سردر، کتیبه ای گچی دیده می شود که آیاتی از قرآن با خط نستعلیق بر آن نوشته اند و در کنار آن تاریخ 1310 هجری قمری آمده که به احتمال زیاد به مرمت بنا اشاره دارد.
پس از عبور از سردر، به فضای داخلی عمارت می رسیم که بخش هایی مانند موزه حکام و اتاق نقاشی را در خود جای داده است:
- موزه حکام: زندگینامه و تصویر حاکمان پیشین کرمان در این بخش معرفی و نمایش داده می شود.
- اتاق نقاشی: محل اقامت حاکم در گذشته بوده و با نگاره های ارزشمند مزین است؛ این نقاشی ها با آب طلا اجرا شده و از نظر هنری بسیار گرانبها هستند.
بخش های دیگر مجموعه
علاوه بر عمارت اصلی، باغ فتح آباد قسمت های متنوعی دارد که هر کدام جذابیت ویژه ای ایجاد می کنند:
- عمارت چهار فصل: ساختمانی یک طبقه با گنبد میانی و ایوان های ستون دار در فاصله حدود 30 متری کوشک اصلی. آجرکاری و گچبری های زیبا دارد و امروز برای برگزاری جشن ها و رویدادها اجاره داده می شود.
- ساختمان های جنوبی عمارت اصلی: حیاطی مستطیل شکل در جنوب عمارت قرار دارد و اتاق هایی گرداگرد آن دیده می شود. برخی از این اتاق ها ورودی خود را از عمارت و برخی دیگر از داخل همان حیاط می گیرند.
- زمین های کشت گیاهان دارویی: یکی از بزرگترین مجموعه های کشت گیاه دارویی در این باغ قرار دارد. با وجود خشکی قنات، آبیاری از طریق چاه و دستگاه های آب شیرین کن انجام می شود. حدود 400 گونه دارویی در این بخش کشت می شود و پس از برداشت، به بازار کرمان عرضه می شود؛ سوغاتی شناخته شده شهر نیز همین گیاهان است.
- حوض آب: مانند بسیاری از خانه های ایرانی، حوضی در مرکز باغ قرار دارد با ابعاد حدود 5 در 60 متر. زمانی آب آن از قنات باغ تامین می شد، اما با خشک شدن قنات، حوض نیز کم آب و سپس خشک شد.
- درختان کهن: از درختان قدیمی باغ، تنها پنج درخت کهنسال و تناور سالم باقی مانده است.
بازدید از باغ و گوشه های دیدنی آن
فتح آباد و کوشک شمالی آن یادگار چشم نواز دوره قاجار است. به خاطر زیبایی فضا و نورپردازی های خوش سلیقگی که انجام شده، این مجموعه از مقاصد محبوب گردشگری در کرمان به شمار می آید.
اگر به گردشگری فرهنگی علاقه دارید و راهی کرمان می شوید، بازدید از این باغ را در برنامه بگنجانید. وبسایت دستی بر ایران پیشنهاد می کند هم در روز و هم شب از باغ سر بزنید تا دو چهره متفاوت آن را ببینید.
نشانی و راه های دسترسی به باغ فتح آباد
فتح آباد حدود 25 کیلومتر از مرکز کرمان فاصله دارد و در بلوار جمهوری، بلوار هوانیروز، منطقه اختیارآباد واقع شده است. موقعیت دقیق مکانی باغ را در زیر می توانید ببینید:
سوالات متداول درباره باغ فتح آباد
اگر پاسخ پرسش خود را در موارد زیر نیافتید، در بخش دیدگاه ها مطرح کنید تا در اولین فرصت پاسخ دهیم.
سازنده باغ فتح آباد چه کسی بوده است؟
باغ فتح آباد را فضل علی خان میرپنجه قراباغی، مشهور به بیگلربیگی و از حاکمان کرمان در دوره قاجار، بنا کرده است.
باغ فتح آباد با چه نام دیگری شناخته می شود؟
به دلیل لقب سازنده آن، این مجموعه را عمارت بیگلربیگی نیز صدا می زنند.
امکانات و قسمت های مجموعه فتح آباد چیست؟
مجموعه شامل عمارت اصلی، عمارت چهار فصل، ساختمان های واقع در جنوب کوشک و زمین های کشت گیاهان دارویی است. در عمارت اصلی موزه حکام و اتاق نقاشی قرار دارد و عمارت چهار فصل برای مراسم و جشن ها مورد استفاده است.
ویژگی های معماری عمارت باغ چیست؟
بنایی دو طبقه با مصالح خشت خام و ملات گل است که رویه آن را گچ اندود کرده اند. در دو سوی عمارت طاق نما و اتاق های سه دری و پنج دری دیده می شود. بالای سردر ورودی، روزنه هایی تعبیه شده بود که زمانی با قرار دادن عدسی، نور چراغ ها را بازتاب می داد تا فضای داخل روشن تر شود.
