به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، پس از حذف ارز ترجیحی 28.500 تومانی در دی ماه سال گذشته که در میانه کودتا انجام شد دولت نسبت به پرداخت یارانه به انتهای زنجیره و تخصیص اعتباری کالابرگ به خانوارها برای خرید کالاهای اساسی اقدام کرد.
سبد این کالابرگ شامل 11 قلم کالای اساسی است. این اقلام شامل شیر، پنیر، ماست، گوشت قرمز، تخممرغ، روغن مایع، ماکارونی، برنج، قند، شکر و حبوبات است.
در ادامه نیز اقلامی مانند میوه و تره بار، پوشک و شیرخشک نیز به اقلام مشمول کالابرگ اضافه شدند تا مردم بتوانند در نسبت با نیازهای خود قدرت انتخاب بالاتری داشته باشند.
البته گسترش این دامنه شمول منفعتی نیز برای دولت دارد و آن این است که فشار هزینه از 11 قلم محدود که ماهانه 70 هزار میلیارد تومان برای دولت بار مالی ایجاد میکند بر روی کالاهای بیشتری تقسیم میشود. به این ترتیب امکان تامین لجستیکی بهتری برای دولت فراهم میشود.
نگرانی از تکرار تجربه یارانهها؛ ارزش کالابرگ در حال آب شدن؟
هنگامی که بحث ارائه کالابرگ به جای تخصیص ارزی یارانه مطرح شد، این نگرانی به وجود آمد که با افزایش نرخ ارز و به مرور زمان ارزش کالابرگ به شدت کاهش پیدا کند. در پاسخ به این نگرانی مقامات دولت تاکید کردند که در صورت افزایش قیمت اقلام مربوط به کالاهای اساسی، کالابرگ نیز افزایش پیدا خواهد کرد.
در ابتدای اجرای طرح کالابرگ نیز شاهد گران شدن 20 درصدی روغن بودیم اما پاسخ دولت این بود که در مجموع به دلیل کاهش قیمت برخی اقلام دیگر مانند گوشت، سبد کالابرگ دچار افزایش قیمت نشده و رقم کالابرگ تا انتهای سال 1404 و فروردین 1405 ثابت باقی ماند.
پیشی گرفتن تورم کالایی از دلار
با این وجود اما از زمان آغاز جنگ برخی اقلام کالابرگی افزایش قیمت قابل توجهی را تجربه کردند. به طور مثال در بازهای از سال گذشته قیمت هر شانه تخم مرغ حدود 260هزار تومان بود.
این رقم طی روزهای پس از آن افزایش قابل توجهی داشته است و در حال حاضر به حدود 400 هزار تومان رسیده است. این افزایش حدود 50 درصدی قیمت تخم مرغ را نشان میدهد.
قیمت شیر کیسهای پیش از این بازه زمانی حدود 58 هزار تومان بوده که در روزهای اخیر به 69 هزار تومان رسیده است. این موضوع نشان دهنده افزایش قیمت حدود 20 درصدی است.
در حوزه سایر اقلام گروه لبنیات مانند شیر یا پنیر نیز شرایط مشابهی را شاهد بودهایم. در برخی مدلهای ماست قیمت از حدود 180 هزار تومان به 260 هزار تومان رسیده است. این افزایش قیمت نیز نشان دهنده تغییر 44 درصدی قیمت است.
بررسی افزایش کالابرگ در دولت/ بودجه پاسخگو است؟
طی روزهای گذشته، مهاجرانی سخنگوی دولت تاکید کرده است که در جلسه ستاد تنظیم بازار و همین طور در جلسات دولت در مورد حفظ ثبات بازار صحبت شد و تدابیری هم اندیشیده شده است، یک مقداری از افزایش قیمتها بهسبب حملات صورتگرفته طبیعی است. وی همچنین درباره احتمال افزایش رقم کالابرگ گفت که دولت در حال بررسی افزایش رقم کالابرگ است و پس از انجام بررسیهای کارشناسی، اطلاعات تکمیلی در این خصوص اعلام خواهد شد.
با وجود اظهار نظر سخنگوی دولت و با در نظر گرفتن محدودیتهای شدید بودجهای دولت، احتمالا امکان افزایش رقم کالابرگ به اندازه تورم اقلام مشمول یارانه وجود نداشته باشد. به این ترتیب حداقل انتظار از دولت این است که این موضوع را برای مردم شفاف کرده و تا حد ممکن قدرت خرید اقشار مختلف را افزایش دهد.
کالابرگ در برابر حذف ارز ترجیحی
البته باید در پایان به به این موضوع اشاره شود که شوک افزایش قیمت ناشی از حذف ارز ترجیحی بسیار تاثیرگذارتر از رقم کالابرگی بود که تخصیص داده شد. در حقیقت حذف ارز ترجیحی و تلفیق آن با کودتای دی ماه سبب شد تا انتظارات تورمی به تمامی کالاها تسری پیدا کند و موج افزایش قیمت تنها محدود به کالاهای اساسی که دولت تلاش کرد افزایش قیمت آنها را با کالابرگ پوشش دهد، محدود نماند.
همین موضوع به عامل مهمی در افزایش تورم کشور در ماههای پایانی سال تبدیل شد به طوری که براساس آمار بانک مرکزی، تورم کلی در سال 1404 به رقم 50 درصد رسید.
انتهای پیام/
