به گزارش خبرنگار میراثآریا، در یکی از مهمترین پروژههای حفاظت و معرفی میراثفرهنگی اروپا، «خانه گریفینها» واقع در تپه تاریخی پالاتین رم، پس از پایان عملیات مرمت و حفاظت، برای نخستینبار از طریق تورهای زنده مجازی در دسترس عموم قرار گرفت.
این خانه که از برجستهترین نمونههای معماری مسکونی دوران جمهوری روم محسوب میشود، در اوایل قرن بیستم طی کاوشهای باستانشناسی در تپه پالاتین کشف شد؛ محوطهای که از مهمترین مراکز سیاسی، مذهبی و اجتماعی روم باستان بهشمار میرفت و بعدها در دوره امپراتوری به محل استقرار کاخهای باشکوه امپراتوران تبدیل شد.
خانه گریفینها پس از ساخت کاخ امپراتور دومیتیان در سده نخست میلادی در زیر لایههای معماری جدید مدفون شد و همین موضوع به حفظ کمنظیر تزئینات داخلی و ساختار معماری آن کمک کرد. امروزه این بنا یکی از سالمترین نمونههای باقیمانده از خانههای اشرافی جمهوری روم به شمار میآید.
بر اساس برنامه جدید پارک باستانشناسی کولوسئوم، بازدیدکنندگان بهجای ورود مستقیم به فضای محدود و حساس این خانه زیرزمینی، از طریق پخش زنده هدایتشده توسط کارشناسان و با استفاده از تجهیزات تصویربرداری همراه، در فضایی تعاملی از جزئیات معماری، نقاشیهای دیواری و تزئینات بنا بازدید میکنند.
یکی از شاخصترین عناصر این مجموعه، فرسکوی مشهور «گریفینها» است که نام بنا نیز از آن گرفته شده است؛ اثری هنری با نقش دو موجود اسطورهای نیمهشیر و نیمهعقاب که در قالب تزئینی نیمدایرهای بر دیوار خانه نقش بسته است. افزون بر این، فرسکوهای رنگین با طرحهای تقلیدی از سنگ مرمر و کفپوشهای موزاییکی با الگوهای هندسی سهبعدی، جلوهای کمنظیر از هنر و ذوق زیباییشناختی نخبگان رومی را به نمایش میگذارند.
«فدریکا رینالدی»، مسئول پروژه مرمت و پژوهش این مجموعه، با اشاره به ویژگیهای منحصربهفرد خانه گریفینها اظهار کرد: اگرچه اطلاعات دقیقی درباره مالکان این خانه در دست نیست، اما کیفیت معماری و سطح تزئینات آن نشان میدهد که ساکنان بنا از طبقات مرفه و ممتاز جامعه روم بودهاند. به گفته وی، این خانه از نظر طراحی و شکوه تزئینات با برخی از باشکوهترین خانههای شهر باستانی پمپئی قابل مقایسه است.
رینالدی همچنین تاکید کرد که قرارگیری بنا در مرتفعترین بخش تپه پالاتین، بهرهگیری هوشمندانه از شیب طبیعی زمین و میزان استثنایی حفاظت از ساختارهای معماری، این مجموعه را به نمونهای آموزشی و مرجع برای مطالعه معماری مسکونی جمهوری روم تبدیل کرده است.
کارشناسان میراثفرهنگی معتقدند اجرای تورهای مجازی علاوه بر فراهمکردن امکان دسترسی عمومی به فضاهایی که به دلایل حفاظتی قابل بازدید مستقیم نیستند، نقش مؤثری در کاهش آسیبهای ناشی از حضور فیزیکی بازدیدکنندگان دارد. محدودسازی ورود افراد به محیط داخلی بنا از افزایش رطوبت، تولید دیاکسیدکربن و فرسایش تدریجی فرسکوهای ارزشمند جلوگیری میکند و شرایط پایدارتری برای حفاظت بلندمدت اثر فراهم میآورد.
بر اساس اعلام پارک باستانشناسی کولوسئوم، این بازدیدهای زنده از ماه مارس بهصورت هفتگی و در دو نسخه ایتالیایی و انگلیسی برگزار میشود. ظرفیت هر گروه به ۱۲ نفر محدود شده و شرکت در آن مستلزم رزرو قبلی و تهیه بلیت ویژه علاوه بر بلیت ورودی مجموعه کولوسئوم و تپه پالاتین است.
پروژه مرمت خانه گریفینها یکی از ده طرح بزرگ حفاظت و احیای میراثفرهنگی است که با حمایت مالی اتحادیه اروپا در پارک باستانشناسی کولوسئوم اجرا شده است. این برنامه در چارچوب راهبرد جدید مدیریت گردشگری فرهنگی رم، با هدف توزیع متوازن بازدیدکنندگان و کاهش فشار بر نقاط پرتردد تاریخی همچون کولوسئوم و فروم روم طراحی شده است.
«سیمونه کوئیلیچی» رئیس پارک باستانشناسی کولوسئوم نیز این طرح را فرصتی ارزشمند برای معرفی ظرفیتهای کمتر شناختهشده محوطههای تاریخی رم دانست و تاکید کرد که بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال میتواند افقهای تازهای برای حفاظت، تفسیر و عرضه میراث فرهنگی در قرن بیستویکم بگشاید.
انتهای پیام/
